Odoorn Margarethakerk, Van Oeckelen-orgel
Het orgel in de Margarethakerk, de voormalig vrijzinnig Hervormde dorpskerk te Odoorn, werd in 1899 gemaakt door de Groningse orgelmakers fa. P. van Oeckelen & Zn. Het orgel heeft 14 stemmen (die zijn verdeeld over twee klavieren) en een aangehangen pedaal. Sinds de eeuwwisseling is het orgel met het orgelbalkon in steeds grotere mate gaan verzakken. Hierdoor kwamen de kas, de windvoorziening, de windladen, de mechanieken en de pijpvoeten onder spanning te staan met schade en ontregeling tot gevolg. Ook was het orgel na een kerkrestauratie ernstig vervuild en ontstemd. In 2017 zijn de twee zijtorens van het orgel opgevijzeld en gestut met stempels, in afwachting van een grote restauratie. In 2024 werd hiertoe opdracht verleend door de eigenaar van het orgel, de stichting Het Drentse Landschap.
Restauratie
Na demontage van de inwendige delen van het orgel is de verzakte orgelkast weer in het lood gebracht en hersteld. Ook zijn constructieve verbeteringen doorgevoerd om verzakking van het orgel in de toekomst te voorkomen. Inwendige orgeldelen zijn overgebracht naar Heerde. De windvoorziening is volledig gerestaureerd. De versleten windmotor uit 1940 (!) is vervangen en er is een geluidsdichte motorkist gemaakt. De magazijn- en schepbalgen zijn geheel opnieuw beleerd, alsmede de beide schokbalgen. De windladen zijn gerestaureerd, waarbij scheuren zijn gedicht, de cancellenramen opnieuw zijn verlijmd en het leer vernieuwd. Ook zijn de kunststof sleepringen uit 1971 vervangen door dunne viltringen. Het mechanieken en klaviatuur zijn nagelopen, gecompleteerd en hersteld. Het pedaalklavier uit 1971 is vervangen voor een passend exemplaar in de stijl van Van Oeckelen. Het pijpwerk is gereinigd en gerestaureerd. Daarbij zijn de frontpijpen ontdaan van aluminiumverf, hersteld, gepoetst en opnieuw verguld. Toen het orgel weer in Odoorn was opgebouwd, is de intonatie nagelopen en opnieuw de winddruk bepaald, deze is naar oorspronkelijke opzet weer iets verhoogd. Adviseur tijdens dit werk was dhr. Stef Tuinstra.
Ingebruikname
Voor de ingebruikname van het orgel zijn van vrijdag 11 tot en met zondag 13 september verschillende evenementen ingepland:
- Vrijdag 11 september: Overdracht van het orgel. Stichting Het Drentse Landschap, de eigenaar, draagt het orgel over aan Stichting Oringer Kerk en Cultuur en de Vrijzinnige Kerk Odoorn, de beide gebruikers van de Margarethakerk.
- Zaterdag 12 september: Van 10.00 tot 16.00 uur is de kerk open voor publiek wegens de Nationale Orgeldag en Open Monumentendag. Gedurende die tijd mogen bezoekers ook zelf spelen onder professionele begeleiding; aanmelden kan via vriendenkerkodoorn@gmail.com. Zaterdagavond volgt het theaterconcert ‘MILONGE’.
- Zondag 13 september: De eerste kerkdienst waarin het orgel weer gebruikt wordt in de eredienst.
Dispositie
- Hoofdmanuaal: Prestant 8′, Bourdon 16′, Roerfluit 8′, Octaaf 4′, Quintfluit 3′, Octaaf 2′, Cornet 2-5 sterk discant, Trompet 8′
- Bovenwerk: Holfluit 8′, Violoncel 8′, Viola di Gamba 8′, Fluit 4′, Woudfluit 2′, Calcant
Overig:
- Gehalveerde manuaalkoppeling
- Afsluiting Hoofdmanuaal, afsluiting Bovenmanuaal
- Windlosser
- Manuaalomvang C – g3; aangehangen pedaal C – d1;
- Magazijnbalg met treedinstallatie in balghuis achter het orgel, alsmede een schokbalg Bovenwerk.
- Winddruk: 82 mm waterkolom
- Stemming: Gelijkzwevend naar Stef Tuinstra
Zie ook de websites van stichting Het Drentse Landschap en de Vrijzinnige Kerk Odoorn.


